// Verwaarlozing
Elk jaar komen er in Vlaanderen hartverscheurende gevallen van paardenverwaarlozing en -mishandeling aan het licht. Aangezien het merendeel van de eigenaars weet dat een paard, pony of ezel houden erg veel zorg en aandacht vraagt, komt gelukkig slechts een miniem percentage van deze dieren in zo’n situatie terecht. Maar elk geval van paardenverwaarlozing is er één teveel. Daarom is er nood aan financiële steun om de getroffen dieren op te vangen en aan voorlichting en preventie om verwaarlozing en mishandeling uit te wereld te helpen.
Hoewel het overgrote merendeel van de paardenhouders echte liefhebbers zijn die hun dieren zeer goed verzorgen en veel aandacht geven, worden we toch ook geregeld geconfronteerd met schrijnende gevallen van verwaarlozing. De beelden die dan in de pers verschijnen, laten niemand onbewogen.
Gelukkig leidt de overgrote meerderheid van de Vlaamse paarden, pony’s en ezels een zorgeloos leventje. Zij kunnen immers rekenen op goede zorgen en uitgebreide aandacht van hun eigenaars. Dit blijkt duidelijk uit de cijfers van de FOD Volksgezondheid- Inspectie Dierenwelzijn.
In 2011 ontving de Inspectie Dierenwelzijn over heel België heen 281 klachten over paardachtigen. Na inspectie werden 51 paarden, pony’s en ezels in beslag genomen. Zij behoorden toe aan 16 verschillende eigenaars. Op het einde van dat jaar stonden er 263.541 paardachtigen geregistreerd in de centrale gegevensbank. Dat betekent dus dat minder dan 0,02% van alle paarden, pony's en ezels in België in beslag genomen werden. Tot dusver het "goede" nieuws. De evolutie van deze cijfers is helaas problematischer. In vergelijking met 2010 is het aantal inbeslagnames immers toch wel wat gestegen.
Deze trend lijkt zich verder te zetten. We weten immers dat er in 2012, 42 paarden in beslag genomen werden in Vlaanderen alleen. Wanneer we over meer en recentere cijfers beschikken zullen we deze uiteraard hier toevoegen.
Het aantal paarden in Vlaanderen stijgt jaar na jaar. In onze regio zijn immers erg veel fokkers actief. De sportpaarden en stamboekpaarden vinden meestal eenvoudig hun weg naar een nieuwe eigenaar, hetzij in het binnenland, hetzij buiten de landsgrenzen. Het zijn vooral de willekeurig gefokte paarden die een groot risico lopen op verwaarlozing. Dit zijn paarden, pony’s of ezels die bijvoorbeeld niet ingeschreven staan in een stamboek en niet over de kwaliteiten beschikken waarnaar paardenliefhebbers op zoek zijn. Vaak worden ze accidenteel verwekt of vond de eigenaar het gewoon eens leuk om een veulentje te fokken, dit zonder rekening te houden met de kwaliteiten/eigenschappen/gezondheid van de vader en de moeder en zonder na te denken over wat er later met het dier zal gebeuren. Fok dus nooit een paard waar geen vraag naar is.
Hiernaast zorgt de dalende aankoopprijs van paarden, pony’s en ezels ervoor dat aankopen minder doordacht gebeuren. Nieuwe eigenaars vergeten wel eens dat de dagelijkse verzorging van deze dieren heel wat kosten met zich meebrengt. Deze financiële last wordt bijvoorbeeld door de stijgende hooi- en stroprijzen ook jaar na jaar groter. Helaas blijken deze eigenaars dan wel eens te besparen op de verzorging van het dier. Lukt het dan nog niet, tracht men het te verkopen. Maar dat is niet altijd even eenvoudig…
Indien u mogelijke wantoestanden op gebied van dierenwelzijn vaststelt, is het in de eerste plaats de eigenaar die je hierop kan aanspreken. Mogelijk berust de veronderstelde verwaarlozing op een vergissing. Er zijn bijvoorbeeld klachten over de slechte gezondheidstoestand van paarden gekend, waarbij de betrokken dieren, eens nader bekeken, zeer goed verzorgd bleken te zijn maar gewoon een meer dan gezegende leeftijd bereikt hadden.
Indien er werkelijk problemen rijzen, is het aan de overheid om tussen te komen en zo nodig op de treden. Het is dan ook bij de bevoegde overheidsdiensten dat je terecht kan/moet voor klachten over dierenverwaarlozing:
De Inspectiedienst Dierenwelzijn van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu beschikt over bevoegd gespecialiseerd personeel om in te grijpen wanneer het dierenwelzijn in het gedrang zou komen. Deze personen zijn ideaal geplaatst om te oordelen of er al dan niet een probleem is en hoe dit kan opgelost worden. Zij zijn te bereiken:
Ook het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) heeft bevoegd en gekwalificeerd personeel dat te bereiken is via:
Indien er na een inspectie en eventuele verdere communicatie/procedures wordt overgegaan tot inbeslagname komt de overgrote meerderheid van deze paarden, pony’s en ezels terecht op The Old Horses Lodge in Laarne. Daarnaast bestaan er nog enkele andere opvangcentra die jaarlijks een kleiner aantal dieren onder hun hoede nemen.
De centra maken trouwens ook plaats voor paardachtigen die vrijwillig afgestaan werden. Het aantal paarden, pony’s en ezels die opgevangen worden ligt dus nog hoger dat het aantal in beslag genomen paarden.
De opvangcentra voorzien de nodige zorgen en trachten de dieren er weer bovenop te helpen. Lukt dat, dan kunnen ze geadopteerd worden. Dit is echter niet eenvoudig. Adoptanten zijn vooral op zoek naar een rijpaard of –pony maar veel van de opgevangen dieren kunnen niet (meer) bereden worden. In 2011 werden in The Old Horses Logde in totaal 29 paardachtigen geadopteerd. In 2012 waren dit er ongeveer 60. Voor deze stijgende adoptieaantallen bestaan verschillende redenen:
De opvangcentra halen het onderste uit de kan om te voorzien in de uitgebreide zorgen die de verwaarloosde paarden, pony's en ezels nodig hebben en moeten vaak noodoplossingen bedenken omdat de budgetten voor grotere investeringen ontbreken.
De FOD Volksgezondheid - Inspectie Dierenwelzijn beschikt immers niet over de middelen om de paarden die in beslag zijn genomen, zelf op te vangen. Waar in Wallonië de dierenrechtenorganisatie "Animaux en Péril" beschikt over een opvang voor paarden, voorzien de dierenrechtenorganisaties in Vlaanderen bovendien niet in een vergelijkbare dienstverlening.
Om dit probleem aan te pakken en op een gestructureerde manier aan fondsenwerving te kunnen doen, besloot het Vlaams Paardenloket om de "Stichting voor paarden in nood" op te richten.
Enkele jaren geleden vonden er verschillende dialoogdagen plaats tussen de overheid en de Vlaamse paardensector. Daaruit bleek dat de sector een grote behoefte heeft aan informatie, onder andere over paardengezondheid en -welzijn.
De laatste jaren zijn er bovendien veel nieuwelingen actief geworden in de paardenhouderij. Een paard gezond en tevreden houden is absoluut niet gemakkelijk. Dit dier is immers zeer kwetsbaar. Een foutieve behandeling is niet enkel gevaarlijk voor het paard maar ook voor de verzorger. Voor veel doorwinterde eigenaars bekleden paarden al generaties lang een centrale plaats in hun leven, maar nieuwelingen kunnen best zo veel mogelijk hulp inroepen.
Onder andere om aan deze informatiebehoefte tegemoet te komen werd in 2009 vzw Vlaams Paardenloket opgericht. Sindsdien nam het loket verschillende initiatieven om doorwinterde paardenmensen, nieuwe eigenaars en de brede bevolking iets bij te brengen over de verzorging van paarden. Dit gebeurde via haar website, de nieuwsbrief, sociale media zoals Facebook, gedrukte brochures, mediacampagnes, beurzen en evenementen.
Op deze pagina
Verwaarlozing in Vlaanderen: Enkele cijfers
Vlaanderen is een echte paardenregio. Wereldwijd worden wij geroemd om onze kwalitatieve fokkerij en kijkt men met bewondering naar de topprestaties die onze paarden en ruiters op het internationale toneel leveren. In de afgelopen jaren is het aantal paarden in Vlaanderen enorm toegenomen.Hoewel het overgrote merendeel van de paardenhouders echte liefhebbers zijn die hun dieren zeer goed verzorgen en veel aandacht geven, worden we toch ook geregeld geconfronteerd met schrijnende gevallen van verwaarlozing. De beelden die dan in de pers verschijnen, laten niemand onbewogen.
Gelukkig leidt de overgrote meerderheid van de Vlaamse paarden, pony’s en ezels een zorgeloos leventje. Zij kunnen immers rekenen op goede zorgen en uitgebreide aandacht van hun eigenaars. Dit blijkt duidelijk uit de cijfers van de FOD Volksgezondheid- Inspectie Dierenwelzijn.
In 2011 ontving de Inspectie Dierenwelzijn over heel België heen 281 klachten over paardachtigen. Na inspectie werden 51 paarden, pony’s en ezels in beslag genomen. Zij behoorden toe aan 16 verschillende eigenaars. Op het einde van dat jaar stonden er 263.541 paardachtigen geregistreerd in de centrale gegevensbank. Dat betekent dus dat minder dan 0,02% van alle paarden, pony's en ezels in België in beslag genomen werden. Tot dusver het "goede" nieuws. De evolutie van deze cijfers is helaas problematischer. In vergelijking met 2010 is het aantal inbeslagnames immers toch wel wat gestegen.
Deze trend lijkt zich verder te zetten. We weten immers dat er in 2012, 42 paarden in beslag genomen werden in Vlaanderen alleen. Wanneer we over meer en recentere cijfers beschikken zullen we deze uiteraard hier toevoegen.
| 2010 | 2011 | |
| KLACHTEN / INBESLAGNAMES BIJ DE FOD VOLKSGEZONDHEID - INSPECTIE DIERENWELZIJN (BELGIË) | ||
| Aantal klachten | 250 | 281 |
| Aantal in beslag genomen paarden na inspectie | 18 | 39 |
| Aantal in beslag genomen pony's na inspectie | 11 | 13 |
| Aantal in beslag genomen ezels na inspectie | 16 | 0 |
| Totaal aantal in beslag genomen paardachtigen | 45 | 51 |
| Aantal eigenaars waarvan paarden in beslag genomen werden | 13 | 16 |
| AANTAL PAARDEN GEREGISTREERD IN DE DATABANK OP HET EINDE VAN HET JAAR | ||
| In België | 235.195 | 263.541 |
| In Vlaanderen | 166.021 | 184.978 |
| VERGELIJKING VERWAARLOZING - TOTAAL AANTAL PAARDACHTIGEN | ||
| Percentage in beslag genomen paardachtigen in België | 0,019133 | 0,019352 |
Laat deze cijfers u echter niet misleiden. Het is immers ook zo dat heel wat eigenaars hun verwaarloosde of mishandelde paarden, pony’s of ezels vrijwillig afstaan. Zij komen ook terecht op de opvangcentra maar verschijnen niet in bovenstaande statistieken.
Oorzaken van paardenverwaarlozing
Ieder geval van paardenverwaarlozing of –mishandeling heeft zijn eigen verhaal en voorgeschiedenis. Toch bestaan er een aantal algemene evoluties die dit fenomeen in de hand zouden kunnen werken.Het aantal paarden in Vlaanderen stijgt jaar na jaar. In onze regio zijn immers erg veel fokkers actief. De sportpaarden en stamboekpaarden vinden meestal eenvoudig hun weg naar een nieuwe eigenaar, hetzij in het binnenland, hetzij buiten de landsgrenzen. Het zijn vooral de willekeurig gefokte paarden die een groot risico lopen op verwaarlozing. Dit zijn paarden, pony’s of ezels die bijvoorbeeld niet ingeschreven staan in een stamboek en niet over de kwaliteiten beschikken waarnaar paardenliefhebbers op zoek zijn. Vaak worden ze accidenteel verwekt of vond de eigenaar het gewoon eens leuk om een veulentje te fokken, dit zonder rekening te houden met de kwaliteiten/eigenschappen/gezondheid van de vader en de moeder en zonder na te denken over wat er later met het dier zal gebeuren. Fok dus nooit een paard waar geen vraag naar is.
Hiernaast zorgt de dalende aankoopprijs van paarden, pony’s en ezels ervoor dat aankopen minder doordacht gebeuren. Nieuwe eigenaars vergeten wel eens dat de dagelijkse verzorging van deze dieren heel wat kosten met zich meebrengt. Deze financiële last wordt bijvoorbeeld door de stijgende hooi- en stroprijzen ook jaar na jaar groter. Helaas blijken deze eigenaars dan wel eens te besparen op de verzorging van het dier. Lukt het dan nog niet, tracht men het te verkopen. Maar dat is niet altijd even eenvoudig…
Verwaarlozing melden
In de eerste plaats moet de eigenaar zelf instaan voor het welzijn van zijn of haar dieren. Die heeft er immers alle belang bij ze goed te verzorgen, juist te voeden en een degelijke beschutting te bieden.Indien u mogelijke wantoestanden op gebied van dierenwelzijn vaststelt, is het in de eerste plaats de eigenaar die je hierop kan aanspreken. Mogelijk berust de veronderstelde verwaarlozing op een vergissing. Er zijn bijvoorbeeld klachten over de slechte gezondheidstoestand van paarden gekend, waarbij de betrokken dieren, eens nader bekeken, zeer goed verzorgd bleken te zijn maar gewoon een meer dan gezegende leeftijd bereikt hadden.
Indien er werkelijk problemen rijzen, is het aan de overheid om tussen te komen en zo nodig op de treden. Het is dan ook bij de bevoegde overheidsdiensten dat je terecht kan/moet voor klachten over dierenverwaarlozing:De Inspectiedienst Dierenwelzijn van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu beschikt over bevoegd gespecialiseerd personeel om in te grijpen wanneer het dierenwelzijn in het gedrang zou komen. Deze personen zijn ideaal geplaatst om te oordelen of er al dan niet een probleem is en hoe dit kan opgelost worden. Zij zijn te bereiken:
- Per post: Ketelvest 26 - 201, 9000 Gent
- Per e-mail: Dierenwelzijn,
- Per telefoon: 02/524.74.34
- Via de website: www.health.fgov.be/dierenwelzijn
» Klik hier voor het klachtenformulier inspectie dierenwelzijn en CITES.
Ook het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) heeft bevoegd en gekwalificeerd personeel dat te bereiken is via:
- De Provinciale Controle-Eenheden (PCE): www.favv.be
- Meldpunt: 0800/13.550 (gratis nummer):
Opvang van in beslag genomen paarden in Vlaanderen
Indien er na een inspectie en eventuele verdere communicatie/procedures wordt overgegaan tot inbeslagname komt de overgrote meerderheid van deze paarden, pony’s en ezels terecht op The Old Horses Lodge in Laarne. Daarnaast bestaan er nog enkele andere opvangcentra die jaarlijks een kleiner aantal dieren onder hun hoede nemen. De centra maken trouwens ook plaats voor paardachtigen die vrijwillig afgestaan werden. Het aantal paarden, pony’s en ezels die opgevangen worden ligt dus nog hoger dat het aantal in beslag genomen paarden.
De opvangcentra voorzien de nodige zorgen en trachten de dieren er weer bovenop te helpen. Lukt dat, dan kunnen ze geadopteerd worden. Dit is echter niet eenvoudig. Adoptanten zijn vooral op zoek naar een rijpaard of –pony maar veel van de opgevangen dieren kunnen niet (meer) bereden worden. In 2011 werden in The Old Horses Logde in totaal 29 paardachtigen geadopteerd. In 2012 waren dit er ongeveer 60. Voor deze stijgende adoptieaantallen bestaan verschillende redenen:
- Er worden meer paardachtigen opgevangen.
- Er komen veel kleinere dieren binnen (pony’s, veulens). Deze zijn gemakkelijker te plaatsen.
- Sinds 2012 voert de “Stichting voor paarden in nood” actief campagne voor de adoptie van opvangpaarden.
De opvangcentra halen het onderste uit de kan om te voorzien in de uitgebreide zorgen die de verwaarloosde paarden, pony's en ezels nodig hebben en moeten vaak noodoplossingen bedenken omdat de budgetten voor grotere investeringen ontbreken.De FOD Volksgezondheid - Inspectie Dierenwelzijn beschikt immers niet over de middelen om de paarden die in beslag zijn genomen, zelf op te vangen. Waar in Wallonië de dierenrechtenorganisatie "Animaux en Péril" beschikt over een opvang voor paarden, voorzien de dierenrechtenorganisaties in Vlaanderen bovendien niet in een vergelijkbare dienstverlening.
Om dit probleem aan te pakken en op een gestructureerde manier aan fondsenwerving te kunnen doen, besloot het Vlaams Paardenloket om de "Stichting voor paarden in nood" op te richten.
Vermijden van verwaarlozing door voorlichting
Enkele jaren geleden vonden er verschillende dialoogdagen plaats tussen de overheid en de Vlaamse paardensector. Daaruit bleek dat de sector een grote behoefte heeft aan informatie, onder andere over paardengezondheid en -welzijn.De laatste jaren zijn er bovendien veel nieuwelingen actief geworden in de paardenhouderij. Een paard gezond en tevreden houden is absoluut niet gemakkelijk. Dit dier is immers zeer kwetsbaar. Een foutieve behandeling is niet enkel gevaarlijk voor het paard maar ook voor de verzorger. Voor veel doorwinterde eigenaars bekleden paarden al generaties lang een centrale plaats in hun leven, maar nieuwelingen kunnen best zo veel mogelijk hulp inroepen.
Onder andere om aan deze informatiebehoefte tegemoet te komen werd in 2009 vzw Vlaams Paardenloket opgericht. Sindsdien nam het loket verschillende initiatieven om doorwinterde paardenmensen, nieuwe eigenaars en de brede bevolking iets bij te brengen over de verzorging van paarden. Dit gebeurde via haar website, de nieuwsbrief, sociale media zoals Facebook, gedrukte brochures, mediacampagnes, beurzen en evenementen.
- Op de website van het Paardenloket kan u tal van documenten, FAQ's en wetteksten terugvinden over verzorging, huisvesting, voeding, grasland, giftige planten, beschutting op de weide, paardenziektes, diergeneeskundige zorg en dergelijke meer.
» Klik hier voor alle informatie over paardenwelzijn op de website van vzw Vlaams Paardenloket.
- Het Paardenloket stelde daarnaast een handleiding voor kopers en verkopers van paarden op die aanspoort om grondig te bezinnen alvorens te beginnen. Het loket verspreid deze informatie via een brochure die verdeeld wordt op beurzen en via hippische tijdschriften. Daarnaast namen verschillende hippische media deze info over.
» Klik hier om De Vijf Geboden bij de Aankoop van een Paard te downloaden.
- Op regelmatige basis verschijnen er nieuwsberichten rond paardenwelzijn op de website en worden nieuwsbrieven rond deze materie verstuurd.
» Klik hier voor alle nieuwsberichten van vzw Vlaams Paardenloket.
» Klik hier om in te schrijven voor de nieuwsbrief van vzw Vlaams Paardenloket.
- In 2011, 2012 en 2013 organiseerde het Vlaams Paardenloket een infovoormiddag rond het houden en verzorgen van paarden waarop maar liefst 250 personen aanwezig waren. Alle voorziene publiciteit moest ingetrokken worden omdat de infovoormiddag na enkele weken reeds volzet was.
- ...
